O PROJEKCIE

„Wolin – Wyspa smaków. Zalew świeżych ryb” – to cykl imprez, odbywających się w lipcu i sierpniu w ramach kampanii informacyjno-promocyjnej pod tym samym tytułem, na terenie gmin powiatu kamieńskiego.
Celem projektu jest podniesienie poziomu publicznej świadomości na temat zrównoważonych produktów rybołówstwa. Działania realizowane podczas całego okresu trwania projektu mają także szczegółowe cele, takie jak: zwiększenie wykorzystania potencjału przetwarzania produktów rybołówstwa oraz kreowanie pozytywnego wizerunku krajowych produktów rybołówstwa na rynku krajowym i międzynarodowym.
Akcja, skierowana do mieszkańców Pomorza Zachodniego oraz odwiedzających ten region turystów, ma przypomnieć, że ryba jest produktem zdrowym, pożywnym, łatwym i szybkim w przyrządzeniu, a spożywanie ryb stoi w parze z aktywnym i zdrowym trybem życia. Działania podejmowane w ramach projektu zwrócą uwagę na wyjątkowe zalety zrównoważonych produktów rybołówstwa i akwakultury, wskazując że ryby są składnikiem żywieniowym, który jest najmniej przetworzony i przebywa najkrótszą drogę z natury prosto na talerz, w związku z czym jest bardzo bogaty w witaminy i minerały oraz unikatowe kwasy omega3 oraz że świeże ryby są niedrogie i dostępne w regionie.
Podczas organizowanych w Wolinie, Dziwnowie, Stepnicy, Międzyzdrojach i Kamieniu Pomorskim eventów, w ramach naszej akcji funkcjonować będą specjalne strefy: edukacyjna, degustacyjna i sportowa. W strefie edukacyjnej zainteresowane osoby będą mogły poszerzyć swoją wiedzę o rybach, występujących w obszarze Wyspy Wolin i Zalewu Szczecińskiego. Wielbiciele kulinarnych atrakcji, w strefie degustacyjnej, będą mogli osobiście przekonać się jak wartościowym produktem są ryby i dlaczego powinny częściej gościć na naszych stołach. Możliwa będzie degustacja potraw z ryb oraz konsultacje i prelekcje dietetyków. Istotnym punktem wszystkich imprez będą strefy aktywności sportowej, w ramach których zorganizowane zostaną rozgrywki piłki nożnej oraz liczne konkursy, gry i zabawy dla dzieci.
Program współfinansowany jest ze środków Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego „Rybactwo i Morze”.
BENEFICJENT
Szanowni Państwo,
Wolińskie Stowarzyszenie Rybaków oddaje w Państwa ręce wiedzę, która mamy nadzieję przybliży nieco walory fauny wodnej wyspy Wolin i okolic. Podpowiemy również na czym polega wartość spożywania ryb z regionu. Miło nam będzie jeśli zapamiętają Państwo, że rybacy i rybołówstwo, to nieodłączny element życia ludzi, mieszkających w rejonach wyspy Wolin, Zatoki Pomorskiej i Zalewu Szczecińskiego.
Wolińskie Stowarzyszenie Rybaków powstało w sierpniu 2008 roku, jako Stowarzyszenie Zwyczajne. W roku 2011 uzyskało wpis do KRS. Obecnie liczy 100 członków: armatorów, rybaków i członków wspierających, którzy prowadzą działalność w następujących portach: Stepnica, Wolin, Lubin, Świnoujście, Międzyzdroje, Karsibór, Przytór, Dziwnów, Niechorze, Mrzeżyno i Rewal.
Stowarzyszenie skupia ludzi, którym bliskie są sprawy związane z racjonalnym wykorzystaniem zasobów akwakultury. Świadomość dobroczynnych walorów spożywania ryb, skłania nas do szerszego przedstawienia gatunków, które bywają zbyt mało dostrzegane i zbyt rzadko goszczą na naszych stołach. Doceniamy też walory regionu w którym mamy okazję pracować i gościć Państwa podczas odbywających się imprez. Wierzymy że jego atrakcyjność sprawi że zagościcie tutaj ponownie, zachęcając do tego kolejne osoby.
Dziękujemy za wspólnie spędzony czas i otwartość w poszerzaniu horyzontów wiedzy w ramach projektu edukacyjno-promocyjnego „Wolin – wyspa smaków. Zalew świeżych ryb”, Za jego realizację pragniemy podziękować wszystkim osobom przy nim pracującym, a szczególnie rybakom i ludziom morza.
Z wyrazami szacunku,
Zarząd Wolińskiego Stowarzyszenia Rybaków


RYBOŁÓWSTWO I EKOSYSTEM
Czy wiesz, że jako Polacy jemy mało świeżych ryb?
Sprzedaż świeżych ryb w Polsce kształtuje się na bardzo niskim poziomie (w porównaniu z innymi krajami Unii Europejskiej) i ma bardzo mocno sezonowy charakter. Polskie gospodarstwa domowe kupują średnio comiesięcznie od 2,5 do 3,0 tys. ton świeżych ryb (w postaci całej lub filetów). Daje to zaledwie 30 dkg ryb świeżych na gospodarstwo miesięcznie!
Czy wiesz czym jest zrównoważone rybołówstwo?
Zasoby rybne w morzach i oceanach ciągle się kurczą, warto więc zadbać o to, by swoimi decyzjami konsumenckimi wspierać tych, którzy stosują odpowiedzialne zasady połowów i nie kierują się jedynie chęcią zysku, ale dbają również o równowagę przyrody.
Czy wiesz, jak możesz pomóc?
– nie kupować ryb młodocianych, które nie miały jeszcze szansy wydać na świat potomstwa
– zwracać uwagę skąd pochodzi ryba, którą chcemy kupić
– kupować ryby z lokalnych połowów – z takiego źródła ryby są świeższe i krócej transportowane
– kupować ryby z hodowli (akwakultury)
– kupować te gatunki ryb, które nie są zagrożone wymarciem.
Czy wiesz, że najlepiej kupować ryby z regionu, w którym żyjesz?
Produkty rybołówstwa są ściśle związane z regionem i charakteryzują się specyficznym dla tego regionu smakiem. Łatwość dostępu do świeżego produktu powinna być dla nas dodatkową motywacją, aby takie ryby kupować. Dlatego warto zwrócić uwagę na ryby typowe dla obszaru Wyspy Wolin i Zalewu Szczecińskiego.
GATUNKI RYB Z REGIONU

LESZCZ
Średniej wielkości ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych. Osiąga ponad 6 kg masy ciała i do 82 cm długości. Ma ciało pokryte dużymi, łatwo usuwalnymi łuskami. Grzbiet leszcza jest ciemny, z zielonkawym lub brązowawym odcieniem. Jego brzuch jest białawy, płetwy szaroniebieskie, a boki u młodych osobników srebrzyste, z wiekiem często uzyskują złotawy połysk.

OKOŃ
Gatunek średniej wielkości, drapieżnej ryby słodkowodnej. Osiąga do 60 cm długości i masę ciała do 4 kg. Pokrywy skrzelowe okonia zakończone są ostrymi kolcami. Jego grzbiet ma kolor ciemnozielony, a boki jasnozielony. Na grzbiecie i bokach posiada od 5 do 9 poprzecznych, ciemnych smug. Brzuch ma biały lub żółtawy. Jego ubarwienie zmienia się w zależności od miejsca przebywania.

PŁOĆ
Gatunek niedużej, słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych. Płocie osią gają przeciętnie 30–40 (maksymalnie 50) cm długości, 0,5–2 kg masy ciała. Ich grzbiet jest ciemnobrązowy lub szaroczarny z niebieskawym lub zielonkawym połyskiem, boki jasnosrebrzyste, brzuch biały.

SANDACZ
Gatunek słodkowodnej, drapieżnej ryby z rodziny okoniowatych. Osiąga długość 100 (130) cm i masę ciała 10 (15) kg. Sandacz ma grzbiet szarozielony lub szarobrązowy, boki jasne, srebrzysto–zielone z 8–12 ciemnymi smugami, często rozmazującymi się w plamy. Brzuch biały. Płetwy grzbietowe i ogonowa pokryte są ciemnymi plamkami, rozmieszczonymi regularnie między promieniami. Sandacz jest szczególnie aktywny po zachodzie słońca, w nocy oraz nad ranem. Dobrze widzi w ciemnościach.

LIN
Nieduża ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych. Osiąga długość 30–40 cm i masę ciała 1–2 kg. Ciało lina pokryte jest drobnymi łuskami. Płetwy ma charakterystycznie zaokrąglone. Oczy stosunkowo małe, okrągłe. W kącikach otworu gębowego ma po jednym krótkim i miękkim wąsiku. Lin stroni od światła, dlatego dzień zwykle spędza przy dnie. Większą aktywność wykazuje nocą.

WĘGORZ
Samica węgorza osiąga długość od 100 nawet do 200 cm długości. Samce są mniejsze od samic i osią gają maksymalnie od 50 do 70 cm. Ubarwienie grzbietu ciemnoszarozielone, czasem niemal całkowicie czarne, boki jaśniejsze, brzuch szarawo– lub żółtawo–białawy. Normalnie żyje w wodzie, ale w okresie wędrówek potrafi przemieszczać się po lądzie, pełzają c z szybkością ok. 3 km/h po wilgotnym podłożu.

SZCZUPAK
Gatunek drapieżnej, słodkowodnej ryby. Osią ga długość do 1,5 m i masę do około 10 kg. Notowany rekord masy wynosił 35 kg. Młode osobniki są zwykle jasnozielone, brązowawe lub srebrzyste. Ciemne plamy na bokach zlewają się czasami w poprzeczne smugi. Starsze osobniki mają ciemnozielony grzbiet, jaśniejsze nakrapiane żółtymi plamami boki i biały brzuch. Płetwy parzyste są czerwonawe i jasne, na nieparzystych występują ciemne poprzeczne paski.

TROĆ
Osiąga długość do 100 cm. Grzbiet troci jest szarawy lub brązowawy, boki jaśniejsze, a brzuch srebrzysty. Głowa, boki i grzbiet są pokryte licznymi czarnymi plamkami, które w czasie tarła mają żółtą obwódkę. W okresie tarła u samców pojawiają się czerwone plamki na bokach i przybierają charakterystyczną miedziano-brązową barwę ciała. Troć wędrowna żyje do 20 lat.

ŁOSOŚ
Dorasta do 150 cm długości i 24 kg masy ciała. Łosoś ma drobne, mocno osadzone łuski. Na grzbiecie występuje mała, czerwono–szara płetwa tłuszczowa. Głowa z wielką i silnie uzębioną paszczą. Podczas tarła samce zmieniają ubarwienie na czerwonawe, a żuchwa przybiera kształt haka. Osobniki młode spędzają w rzekach 2–3 lata, następnie wędrują do morza. Spędzają w nim kolejne 2–3 lata, po czym wracają do tej samej rzeki na tarło.

DORSZ
Drapieżna ryba morska. W Polsce mianem dorsza określa się zwykle trzy podgatunki dorsza atlantyckiego, z których najbardziej znanym jest dorsz bałtycki. Dorsz ma wydłużony pysk, na podbródku znajduje się pojedynczy, dobrze rozwinięty wąs. Ubarwienie dorszy jest uzależnione od podgatunku oraz od barw przeważających w ich miejscach występowania. Grzbiet ciemny, od brązowego do zielonkawego lub szarooliwkowego, boki nieco jaśniejsze, brzuch biały. Grzbiet, wierzch głowy i boki usiane są licznymi ciemnymi plamkami.

ŚLEDŹ
Jest skarlałą formą śledzia oceanicznego (atlantyckiego). Jest od niego mniej tłusty, dorasta do około 24 cm długości. Tempo wzrostu śledzia uzależnione jest od temperatury wody i ilości pokarmu. W ciagu dwóch miesięcy od wylęgu, młode śledzie osiągają ok. 3 cm.

SZPROT
Gatunek małej ryby morskiej z rodziny śledziowatych. Osiąga długość, w zależności od środowiska i podgatunku od 10 do 20 cm. Wyglądem bardzo przypomina młodego śledzia. Cechą go odróżniają cą jest szorstka krawędź brzucha. Ciało szprota jest pokryte srebrnymi łuskami, niebieskawymi na grzbiecie.
DLACZEGO WARTO JEŚĆ RYBY
Osoby jedzące dużo ryb i owoców morza, rzadziej zapadają na choroby krążenia, miażdżycę, alergie i nowotwory. Ryba jest produktem zdrowym, pożywnym, łatwym w przyrządzeniu, dzięki czemu świetnie współgra z aktywnym i zdrowym trybem życia. Zaliczana jest do najmniej przetworzonych składników żywieniowych. Przebywając najkrótszą drogę z natury prosto na talerz zachowuje swoje najlepsze właściwości. Ryby są bardzo bogate w witaminy, minerały i białka oraz unikatowe kwasy omega3. Chodzi głównie o dwa kwasy z tej grupy: (EPA) i (DHA).
Bogactwo składników obecnych w rybach sprawia, że jedzenie ryb wpływa korzystnie na cały organizm człowieka.

Serce i układ krążenia
Kwasy tłuszczowe chronią przed powstawaniem blaszki miażdżycowej, zmniejszają krzepliwość krwi, pobudzają wytwarzanie tlenku azotu, który rozszerza naczynia krwionośne, obniżając ciśnienie.
Mózg i układ nerwowy
Kwasy omega3 zapobiegają starzeniu się mózgu. Na umysł wpływa również zawarty w rybach jod, którego niedobór może wpływać na opóźnienie umysłowe u dzieci, a także na problemy z koncentracją. O samopoczucie zadba zawarta w rybach witamina D, której niedobór, jak ostatnio dowodzą naukowcy, jest związany z wyższym ryzykiem depresji. Przeciwdepresyjnie działa też zawarty w rybach magnez.
Wzrok
Regularne jedzenie ryb zmniejsza ryzyko zwyrodnienia plamki żółtej.
Stawy i kości
Kwasy omega3 działają przeciwbólowo i przeciwzapalnie, chroniąc obciążone stawy. Witamina D pobudza wchłanianie wapnia (którego źródłem są zwłaszcza rybie ości), dzięki któremu nie musimy bać się złamań.
Prostata
Badania naukowców dowodzą, że kwasy omega3 skutecznie pomagają przeciwdziałać rakowi prostaty. Antyrakowo działa również zawarty w rybach selen.

DIETETYKA
Dlaczego warto jeść ryby? Na to i inne pytanie odpowie znana dietetyk Monika Bochenko.

PRZEPISY
Przepisy z ryb łowionych w zalewie przygotował dla Państwa finalista programu Masterchef, Leszek Wodnicki.

Składniki:
600 g fileta z pstrąga tęczowego
1 ogórek (mały, w przybliżeniu 300 g)
Pół pęczka cienkiego szczypiorku
1 chilli zielone
Pół pęczka ogórecznika z kwiatami
sok z limonki
cukier
sól
4 łyżki oliwy z oliwek
Tempura:
20 g mąki kukurydzianej
70 g mąki pszennej
0,5 łyżeczki proszku do pieczenia
sól ¼ łyżeczki
1 łyżeczka curry w proszku
150 ml wody mineralnej (gazowanej i zimnej)
8 kwiatów cukinii
1 l oleju słonecznikowego
sól morska
pieprz
Do dekoracji zioła i kwiaty jadalne.
Przygotowanie:
1. Oczyść pstrąga, wytrzyj do sucha i włóż do zamrażalnika na 30 min. (dzięki temu można lepiej go kroić).
2. Obierz ogórka, wydrąż środek i pokrój drobno, posiekaj szczypiorek, oczyść chilli z pestek i drobno pokrój, pozrywaj kwiaty i liście z ogórecznika. Liście ogórecznika wmieszaj z ogórkiem, szczypiorkiem i chilli, dopraw sokiem z limonki, cukrem i solą. Wymieszaj z oliwę z oliwek.
3. Tempura
Wymieszaj mąkę z proszkiem do pieczenia, solą, curry i wodą mineralną. Pozostaw ciasto w lodówce na 30 minut. Wyjmij pręciki z kwiatów cukinii. Rozgrzej olej w rondlu do około 170 stopni. Maczaj kwiaty cukinii w cieście, usuń nadmiar ciasta. Smaż kolejno w gorącym oleju ok. 30 sekund, do uzyskania złotego koloru. Wyciągnij i odsącz na ręczniku papierowym.
4. Pokrój pstrąga w cienkie plasterki. Dopraw solą i pieprzem. Ułóż na carpaccio salsę ogórkową. Udekoruj kwiatami. Podawaj z kwiatami cukinii w temperze.

Składniki (4 osoby):
4 pomidory
2 szalotki
3 ząbki czosnku
4 łodygi bazylii
4 filety z sandacza ze skórą (po około 175 g)
4 łyżki oliwy z oliwek
2 łyżki oleju z pestek winogron
3 gałązki tymianku
3 gałązki rozmarynu
sól i pieprz
szczypta cukru
Puree:
500 g ziemniaków
70 ml mleka
2 łyżki mascarpone
2 łyżki tartego parmezanu
oliwa z oliwek
Przygotowanie:
1. Przekrój pomidory na krzyż, zaparz we wrzącej wodzie, schłódź w zimnej wodzie
i zdejmij skórkę. Pokrój pomidory na ćwiartki i usuń gniazda nasienne. Obierz szalotkę i czosnek. Drobno pokrój w kostkę. Posiekaj listki bazylii.
2. Obierz ziemniaki i gotuj w osolonej wodzie do miękkości. Przeciśnij gorące ziemniaki przez praskę. Dodaj mleko, mascarpone, parmezan i 1-2 łyżki oliwy z oliwek. Mieszaj do uzyskania kremowej konsystencji. Dopraw solą i odrobiną pieprzu.
3. Umyj ryby i osusz. Podgrzej 1 ząbek czosnku w łupinie z ziołami i olejem na patelni. Połóż ryby skórką do dołu i smaż przez około 8 minut.
4. Następnie odwróć rybę i smaż na drugiej stronie. Dopraw solą i pieprzem. Usuń ryby
i utrzymuj w cieple.
5. Podgrzej 4 łyżki oliwy. Podsmaż szalotki i czosnek. Dodaj zioła, potem pomidory, gotuj na wolnym ogniu przez około 1 minutę. Usuń gałązki ziół. Dodaj 75 g masła i posiekaną bazylię na patelnię.
6. Dopraw solą, pieprzem i cukrem. Z grubsza posiekaj resztę bazylii. Ułóż puree na talerzach, połóż na nim rybę i polej sosem. Posyp bazylią i podawaj natychmiast.

Składniki (6 porcji):
1 szalotka posiekana drobno,
sok z cytryny,
600 g fileta z troci wędrownej,
2 łyżki posiekanego koperku + koperek do dekoracji,
2 łyżki opłukanych i osuszonych kaparów,
1 łyżka musztardy Dijon,
1 łyżka creme fraiche,
oliwa cytrynowa,
sól i pieprz,
zioła do dekoracji,
grzanki do podania
Przygotowanie:
Posiekaną drobno cebulę zamarynować sokiem z cytryny. Zdjąć skórę z fileta i pokroić mięso troci w małą kostkę. Przełożyć do miski i dodać posiekany koperek, kapary, musztardę, creme fraiche, 1 łyżkę oliwy cytrynowej, szalotkę z sokiem z cytryny. Wymieszać i doprawić solą i pieprzem. Uformować w ringu. Skropić odrobiną oliwy. Udekorować koperkiem i ziołami. Tatar wędzić na zimno w szklanym naczyniu. Serwować z grzankami i ćwiartkami cytryny.
